CEMİL MERİÇ

Kitap-Gazete-Dergi

Kitap istikbale yollanan mektup...smokin giyen heyecan, mumyalanan tefekkür. Kitap ve gazete...biri zamanın dışındadır, öteki "an"ın kendisi. kitap beraber yaşar sizinle, beraber büyür. Gazete, okununca biter.

Kitap fazla ciddi, gazete fazla sorumsuz. Dergi, hür tefekkürün kalesi. Belki serseri ama taze ve sıcak bir tefekkür. Kitap çok defa tek insanın eseri, tek düşüncenin yankısı; dergi bir zekalar topluluğunun. Bir neslin vasiyetnamesidir dergi , daha doğrusu mesajı. Kapanan her dergi, kaybedilen bir savaş, hezimet veya intihar.



Kalem ve Söz

Karanlıkları devirmek ve aydınlık bir çağın kapılarını açmak için en mükemmel silah: Kalem...
Sözle, yazıyla kazanılmayacak savaş yok...

Kalem sahiplerine düşen ilk vazife ; telaş etmemek, öfkelenmemek, kin kışkırtıcısı olmamak. Halkı okumaya, düşünmeye, sevmeye alıştırmak. Bir kılıcın kazandığı zaferi, başka bir kılıç yok edebilir. Kalemle yapılan fetihler tarihe mâl olur, tarihe yani ebediyete.


Gericilik
Murdar bir halden muhteşem bir maziye kanatlanmak gericilikse, her namuslu insan gericidir.
.....................
Gerici, ilerici... Düşünce hürriyeti bu mülevves (pis) kelimelerin esaretinden kurtulmakla başlar, düşünce hürriyeti ve düşünce nasmusu...


Argo - Uydurma Dil
Argo , kanundan kaçanların dili; uydurma dil, tarihten kaçanların... Argo, korkuların ördüğü duvar; uydurma dil, şuursuzluğun. Biri günahları gizleyen peçe , öteki irfanı boğan kement. Argo, yaralı bir vicdanın sesi; uydurma dil, hafızasını kaybedeb bir neslin. Argo, her ülkenin; uydurma dil, ülkesizlerin.

Kamus
Kamus, bir milletin hafızası, yani kendisi; heyecanıyla, hassasiyetiyle, şuuruyla. Kamusa uzanan le namusa uzanmıştır. Her mukaddesi yıkan Fransız İhtilali, tek mukaddese saygı göstermiştir: Kâmusa.
Eski sözlüğe kızıl bir külah geçirdiğini söyleyen Hugo, tek kelime uydurmamış; sembolizmin üç silahşörüde öyle. Ama kullandıkları her kelime yeni. Heyhat! Batı'da cinnet bile terbiyeli.


Polemik
İrfanımızı istila eden, sisli, bulanık sözlerden biri de polemik. Dilimize bir ahrami sessizliğiyle giren bu yabancı misafirlerin açıkladığı daha doğrusu ispat ettikleri tek hakikat: Aydınlarımızın havsalaya sığmaz gafleti.
Nezleye yakalanır gibi ideolojilere yakalanıyoruz. İdeolojilere ve kelimelere.
.....................
Polemik zekaların savaşıymış. Zekalar birbiriyle savaşmaz. Kinlerin; peşin hükümlerin, gizli çıkarların savaşı, polemik. Eski bir inancı yok etmeye çalışan yeni bir düşüncenin savaşı. Ve her mübariz kendi cephesinde muzaffer. Polemiğin tuzu, biberi : Küfür.